Ürtiker deride şiddetli kaşıntı yapan küçük kızanklık ve kabarıklıklardır. Belli bir bölgede görülebileceği gibi bütün vücuda yayıldığı da olur. Yüzde anjiyonörotik ödem ya da Quincke ödemi biçiminde görülür. Mukozalarda görülmesi özellikle tehlikelidir, çünkü glottis ödemi boğulmaya neden olabilir,Kurdeşen olarak da bilinen ürtiker bir deri hastalığıdır. Belirleyici özelliği yoğun kaşıntının eşlik ettiği deri döküntüleridir. Genellikle erken yaşlarda görüdür. Sonraki yıllarda sıklığı azalırsa da, 30 yaşından başlayarak yeniden artar. Kadınlarda daha yaygındır. Bu özellik hormon dengesizliğine bağlı damar olaylarının ortaya çıkmasına bağlı olabilir.
BELİRTİLERİ
Ürtikerin en önemli belirtisi kabartılı kızarıklıklardır. Deriden kabarık olan ürtiker plağı, sınırlan belirli ve yuvarlakça bir görünüm taşır. Kabarcığın çapı birkaç milimetreden birçok santimetreye kadar değişebilir. Açık kırmızı olan rengi ortada beyazlaşır. Yoğun bir kaşıntıyla birlikte belirir.
Kabarcıklar bütün vücuda yayılabileceği gibi, vücudun herhangi bir bölümüyle de sınırlı olabilir. Gözkapağı gibi bazı bölgelerin özellik gösteren anatomik yapısı nedeniyle, ürtiker bu bölgelerde yaygın bir şişkinlik yaratabilir. Ödemler bazen büyük boyutlara ulaşabilir. Çoğunlukla inatçı bir kaşıntı görülür.
Ödemli kabarcık birden ve çok hızlı oluşur; birkaç dakika ya da saat içinde kaybolur-. Bazen döküntüler gece ortaya çıkar; hasta sabah hekime ve aile bireylerine böyle bir döküntü geçirdiğini söyler, ama lezyonlan gösteremez.
NEDENLERİ
Hastalık çoğunlukla kabuklu deniz ürünleri ya da çilek yendikten sonra ortaya çıkar. Bazı olgularda ise, çoğunlukla ishalle birlikte görülen mide-bağırsak ya da mide İltihabı öyküsünden sonra hastanın vücudunda ödemli kabarcıkların oluştuğu gözlenir. Müshil vb ilaçlar da ürtikere neden olabilir. Gereksiz müshil alımı birçok olguda kalıcı bağırsak örselenmesine neden olur. Böylece vücudun duyarlılığım artırıcı bazı maddelerin bağırsaklardan emilimi ve dolaşıma katılımı kolaylaşır.
Başta ürtiker olmak üzere alerjik hastalıkların oluşum sürecini başlatabilen sayısız madde vardır. En iyi bilinen ürtiker nedenleri yiyecekler ile ilaçlardır. Bunlara enfeksiyonlar sonucunda gelişen ürtikeri de ekleyebiliriz. Enfeksiyon etkenleri bademcikler ya da dişlerde odaklanan mikropların toksinleri ya da bağırsak asalakları (tenya, oksiyür, aska-ris vb) olabilir. Ayrıca fiziksel etkenlerle ortaya çıkan ve oldukça sık görülen bir ürtiker tipinden de söz edilebilir. Deri yüzeyinde sürtünmeye ya da sürekli zedelenmeye uğrayan yerlerde ödemli kabarcıklar ortaya çıkar. Fiziksel etkenlere bağlı ürtiker olgularında, çizgi biçimli ya da yaygın kabarcıklar banyo sonrasında, ayak tabanlarmdaki kabarcıklar ise uzun yürüyüşlerden sonra görülür. Bunlar kaygılandırın olmakla birlikte gerçek anlamda hastalık değildir. Ayrıca deriyi etkileyen zedelenmeler sonucunda sağlam deri üstünde kalıcı ürtiker kabarcıkları oluşabilir; bu olaya yapay ür-tÜcer ya da dermografizm adı verilir.Dermografizm bazı olgularda ömür-boyu sürebilir, bazılarında ise aşamalı olarak kaybolur. Kanamalı (hemorajik) ürtiker oldukça ender görülen bir tiptir;damar yatağının aşın kırılganlığı sonucunda kanın dokulara sızmasıyla ortaya çıkar.
vermeyebilir. Çoğunlukla birden” çok uyarana karşı duyarlı olan bu hastalar çok sayıda maddeye tepki gösterirler.
Alerjik durumlar dışında, organ ve sistemlerin özellik gösteren hastalıklarında da ürtikerin ortaya çıkışı kolaylaşır. Karaciğerin işlevini iyi yapamamasına bağlı sindirim güçlüklerinde ya da kolit tarzında kronik enfeksiyonlara bağlı rahatsızlıklarda da ürtiker görülebilir. İç salgı sistemi bozuklukları da ürtiker nedeni olabilir. (Erişkinlik dönemine geçişten sonra bazı alerjik hastalıkların iyileştiği bilinmektedir.) Hastalığın görülmesinde ailesel ve kalıtsal etkenlerin önemli rolü vardır. Dolayısıyla bir ailede aynı ya da değişik yapıda alerjik hastalıkların bulunması pek ender değildir